ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ ಸೆನ್ಸಸ್‌ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನ: ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಶಂಸೆ; ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಜಲಮೂಲಗಳ ಪತ್ತೆ

ರಾಜ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ‘ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಸೆನ್ಸಸ್’ (ಚಿಲುಮೆಗಳ ಗಣತಿ) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ.

ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಪ್ರಶಂಸನಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾದ ಬಿ.ಕೆ. ಪವಿತ್ರ ಅವರು ನಿನ್ನೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಗಣತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ( ) ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರ್ಜಲ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ( ) ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನಾಡಿ ಜಲಮೂಲಗಳ ಕುರಿತಾದ ದತ್ತಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ಒಳನೋಟಗಳು
ಅಂತಿಮಗೊಂಡ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಣತಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಬಿ.ಕೆ. ಪವಿತ್ರ ಅವರು, “ಮಳೆಗಾಲದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ನಮ್ಮ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು  ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

“ನಮ್ಮ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಳಗಾವಿ () ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಜೀವನಾಡಿ ಜಲಮೂಲಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹುಪಾಲು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಚಿಲುಮೆಗಳು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹರಿಯುವ () ಹಾಗೂ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹರಿಯುವ () ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಆದರೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಬತ್ತಿಹೋಗಿವೆ ( )” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಸಮಗ್ರ ಗಣತಿ ವರದಿಯು ಈ ಜಲಮೂಲಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. “ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಚಿಲುಮೆಗಳಿದ್ದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಲುಮೆಗಳಿವೆ. ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹರಿಯುವ (-) ಮತ್ತು ಸೀಪ್ () ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇಂದ್ರು ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿರುವ ( ) ಅಪರೂಪದ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯಂತಹ ( ) ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ನಾವು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದೇವೆ,” ಎಂದು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ

ಪ್ರಮುಖ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಲುಮೆಗಳ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ಗಣತಿಯು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಜಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿ ಹಾಗೂ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಅಂಬುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ನದಿ ಉಗಮವಾಗುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಡಿಜಿಟಲೀಕೃತ ದತ್ತಾಂಶವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಚಿಲುಮೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಯೋಜನೆಗಳು, ಅಂತರ್ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾಗಿ ( ) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.